İsmail Beşikci: Orhan Kotan’ın Şiiri - Nerina Azad Tarafsız ve güvenilir Kurd ve Kurdistan haberleri - Peşmerge, Barzani
İsmail BeşikciSon Makaleler

Orhan Kotan’ın Şiiri

Türkü sözcüğü, asimilasyonun derinliğini, yaygınlığını gösteren nirengi sözcüklerden biridir. ‘Diyarbakır’da gerçekleşen düğünde, türküler eşliğinde halay çekildi’, ‘Bir Kürd düğününde, türküler halaylar eksik olmaz’ vs. böyle bir söylemdir. Bu, asimilasyonun, beyinlerin en küçük hücrelerine kadar nüfuz ettiğini gösterir.
Orhan Kotan’ın Şiiri
Makaleyi Paylaş

Orhan Kotan (1944-1998) Değerli bir Kürd entelektüel, şair.

Orhan Kotan’ın, Gururla Bakıyorum Dünyaya, (Ankara Komal Yayınevi, Mayıs 1975) şiir kitabında 18 yerde türkü sözcüğü kullanılmış. Bu sözcükleri, şarkı, ezgi şeklinde okumak gerekir. Veya türkü sözcükleri yerine, hiç çeviri yapmadan, klam, stran, dilok… gibi sözcükleri kullanmak, şiirleri bu şekilde okumak gerekir.

Türkü, Türk’e ait demektir. Türkçe bir şiir, anonim bir şiir veya Türk halk şiiri melodiyle ifade edildiği zaman, türkü olur. Bu açıdan, Kürd türküsü olmaz. Arap türküsü, Ermeni türküsü, İngiliz türküsü vs. olmaz. Bunlar şarkı şeklinde ifade et mek veya Arap halk şarkıları, İngiliz halk şarkıları şeklinde ifade etmek daha doğrudur.

Orhan Kotan’ın sözü edilen şiirinde türkü sözcüğü şu şekilde kullanılıyor.

ve türküsünün söyleyemeyen halkım gibi

yiğitsen uslandır beni/türkü çağıran kızlarımı sustur

şehri yiğit bir türkü gibi dolaşmak

bu türkü mor dağların emanetidir

firari mahpuslara bir avuç su

bir türkü dilimi içerdekine

çeyiz sandığına oyalı yazma

memeye süt

ve baharın toprağa bereketidir

mor dağların türküsü gelir

söyle türkünü sen

ve bir gurbet türküsü gibi durmaktadır hayat

türkü söylemesini bilmez çocuklar

bir top ateş olur türküler

va savurmuş kara türküsü açlığın

türklüleri ezgileri yalan

hilali bir türküdür dersim mağaraları

bu dağlarda vuruldu boyunduruk /kınalı türkülerin boynuna

kan revan içindedir türkülerimiz

ve bir türküde söylerler bizi

                             ***

Türkü sözcüğü, asimilasyonun derinliğini, yaygınlığını gösteren nirengi sözcüklerden biridir. ‘Diyarbakır’da gerçekleşen düğünde, türküler eşliğinde halay çekildi’, ‘Bir Kürd düğününde, türküler halaylar eksik olmaz’ vs. böyle bir söylemdir. Bu, asimilasyonun, beyinlerin en küçük hücrelerine kadar nüfuz ettiğini gösterir.

1975… Kürdler, Kürdistan, Kürdçe hakkında yepyeni bir bilincin gelişmeye başladığı dönem. Bu dönemin, 12 Mart 1971 Rejiminde, Diyarbakır, Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi’nde gerçekleşen duruşmalardan sonra başladığı açıktır. Türkü bu dönemde kullanılmış bir sözcük. Orhan Kotan yaşama devam etseydi, bu özeleştiriyi bizzat kendisi yapacaktı…

Orhan Kotan’ın Gururla Bakıyorum Dünyaya, kitabındaki şiirleri, Bedirxan Epözemir, Kürdçe’ye çevirmiş. Türkü sözcükleri stran olarak çevrilmiş.

Şiirler, 2003’de, Bedirxan Epözdemir tarafından, Bi Serbilindî Li Cîhanê Dinêrim adıyla yayımlandı. (Weşanên Afiş Medya, Adar 2003 Roterdam)

Türk Solu’nun Etkisi

Türk solunun, ‘burjuvazi şarkı söyle, devrimciler türkü söyler’ şeklinde bir anlayışı var. Şarkı sözcüğüyle, ‘Türk Sanat Müziği’ veya Klasik Türk Müziği’ kastediliyor. Kürdlerin, türkü sözcüğünü sık sık kullanmaları kanımca bu etkilenmeyle yakından ilgilidir. Kürdlerdeyse durum çok değişiktir. Dengbejler, müziğini, mîrlerin saraylarında icra eder ama, Kürd halkının tamamı dengbejleri ilgiyle izler.

Bu makale toplam: 9616 kişi tarafından görüldü.
Son Güncellenme:02:11:00

Son Makaleler

Leylan - IIKürt Meselesiyle İlgili Bir Projen Var mı?LeylanXwebûnOrta Karadeniz’de Etnisite İlişkileriAlevilik Üzerine…Güvenli BölgeDuvarımızı Yapamadık…Doktor SaidAlevilik ve TarihiBitlis ve Ahalisi1916 Kürd TehciriBir Diplomatın AnılarıXızır Nasıl Ali Oldu?Kürd Tarihi Üzerine GözlemlerAdıyla ÇağırmakKürdistan’ın Güneyinde SoykırımKürdlerin TarihiMilliyetçilik ÜzerineHong Kong, Kürdistan‘Kürtlerle Türkler’Ortadoğu’da Devletlerin KurulmasıAbdurrahman Qassemlu’nun Katledilmesinin 30. YıldönümüÜniversitenin Bilim Anlayışında Temel SorunlarCumhuriyet, 19 Mayıs 2019'Özgürlük İçin Sanat'Helsinki’de Sosyal ForumTeknoloji, Bilim, EğitimMilletler Cemiyeti Döneminde Kürdler/KürdistanHewler - Duhok - ZahoBir Tartışma Üzerine…Dönemin RomanlarıEleştirilerin İzindeRêya Heqîyê (Alevilik)ABD Ziyareti - IVABD Ziyareti - IIIABD Ziyareti - IIABD Ziyareti - IBerlin’de Dersim 37-38 PaneliBaşur’da SiyasetDuhok-Hewlêr GezisiKürdçe Yasaklarının İşlevi‘Aleviliğin Doğuşu’ II‘Kimliksiz Çığlıklar’Türkiye’de Adalet Arayışları'Aleviliğin Doğuşu'Kürdlere Soykırım…Moskova’da Kürd KonferansıCevat Geray’a Sevgi…Bilim AhlakıMahallenin ArkadaşlarıSelahattin Demirtaş’ın ŞarkısıCanip Yıldırım KütüphanesiDevşirmeler ve DevletsizlerDağ Kavmi - IIAdaylar…Dağ Kavmi -IGeleceğini Belirleme Hakkı ve KürdlerFarhad Daftary, Şiilik AlevilikŞiizm‘Türklük Sözleşmesi’Timure Halil Hakkında …Düşmanlarını Sevindiren Bir Halk…Celal Talabani...Kürdler Zoru Başardı…Bağımsızlık...Güvenlik...Domino EtkisiReferandum-Bağımsızlık TartışmalarıDanimarka SeyahatiSekesûr’da Kürd-Alevi Soykırımıİnsanlık Araştırmaları MerkeziFahriye Adsay’ın Eleştirileri Üzerine…Bir Kürd...İki Kürd...Üç KürdYezda...Ermeniler, Kürdler…Yeni Bir KDP Kurma ÇalışmalarıHasta AdamAvustralya GezisiHayatımdan KesitlerBirey Toplum İlişkileriPeşmergelik Yüce Bir DeğerdirKaderine KüsmekKürd Halkının, Kürdistan’ın Başı Sağolsun…Kürdistan’ın Hayırlı Evladı Doktor SaidSuriyeli MültecilerParlamentoMilli Düşünce SempozyumuDesmond FernandesKürtlerin Bulunduğu Ülkeler Bölünemez!...Kürtler Ne İstiyor?Eşkiya28 Devlet Bağımsız Kürdistan’ı Tanımayacak...Devlet, İslam, Kürdler ve DarbePencinarîler IIPencinarîler IAzim...'Afrika Edebiyatı' Üzerine…Yaresan (Ehl-i Hak) Rêya Heqîyê, EzdanZağros’un Ötesine…Süleymaniye Merkez Güvenlik Karargahı'Peçar Tenkil Harekatı/1927' Üzerine Birkaç SözİttifaklarMahmut Yeşil’e Sevgi…Tunceli Kanunu, Getirdiği Esaslar ve Devletin Asimilasyon PlanlarıYakındoğu’nun İmhası ve Pontus SorunuKeşiş’in Torunları Dersimli ErmenilerAnlıyorum Ama Konuşamıyorum1128 AkademisyenYaşar KayaAlevilik...Elveda Güzel VatanımAlevilerin KitabıUluslararası Barışı Kurma Çabaları, Kürdler/Kürdistan IIIUluslararası Barışı Kurma Çabaları, Kürdler/Kürdistan IIUluslararası Barışı Kurma Çabaları, Kürdler/Kürdistan (I)Komkurd-AnNelson Mandela - Aziz SancarBarış, Yüzleşme, MüzakereİBV Hewler Temsilciliği558. OturmaŞengal’i ZiyaretŞengalTBMMKürdlerde/Kürdistan’da Ana SorunÖzyönetim Üzerine...Norveç SeyahatiAlaine Tuoraine’e EleştiriKürdistan Bölgesel Yönetimi’nde Yönetim ZaaflarıGüneşin KrallığıKeyakisarBarzani bir dönem daha görevde kalmalıdırTemel şart Kürdistan Ordusu!Girê Spî'nin Kurtarılması...Üniversitenin Ana SorunuMardin: Hüzünlü KentAlevilik-MüslümanlıkOsmanlılar ve Acemler Arasında Kürdlerİslam’ın barış, huzur, adalet ve eşitlik anlayışı Kerbela’da son bulduKürd Kültürü Neden Yağmalanıyor?Kürd Êzidîlerin Azizesi 'Begê'İki Olay Üzerine DüşüncelerBarış ve Çözüm Süreci - IIIEleştirilerEv Jin û Mêrê bi MaskêBarış ve Çözüm Süreci - IIMurat Bozlak’a sevgiler...Barış ve Çözüm Süreci…Rejim, İslamileşme, Kürdler/KürdistanAlman Şarkiyatçı Dr. FriçSoykırımlar ve Devletsiz HalklarIŞİD’in ZuhuruŞeyh Ahmet, IŞİD Saldırıları ve Osman Baliç'in KatiliUlusların Kendi Geleceklerini Tayin Hakkı ve Kürdler/KürdistanBitlis Anıları, 1960’lı Yıllarda Bitlis’de YaşamUluslararası Bitlis SempozyumuBarzanilerDeğinmelerİfade Özgürlüğü ve ABDTürk Siyasal Kültürü Üzerine…Birleşik Krallık, Fransa, Kürdler/KürdistanAnti-Kürd Uluslar arası NizamKürd/Kürdistan incelemelerinde temel soru...Ulus İnşa Sürecinde Dilin RolüMustafa Barzani'yi sevgiyle anıyoruzDüşün Hayatında ve Edebiyatta KurumlaşmalarYakındoğu’nun İmhası,1915 Ermeni Soykırımı ve Hrant Dink’in KatledilmesiResmi İdeolojinin Temel ÖzelliğiRoboski – GoyilerTürk-İslam Sentezi ve Kürd SorunuKürdistan sorunu her şeyden önce duruş sorunudurBarış