Muazzez (Heja) Baktaş: Barzaniler: Dini liderlikten modern devlet inşasına - Nerina Azad Tarafsız ve güvenilir Kurd ve Kurdistan haberleri - Peşmerge, Barzani
Muazzez (Heja) Baktaş Son Makaleler

Barzaniler: Dini liderlikten modern devlet inşasına

Barzaniler tek bir aşiret değildir. Barzaniler aslında bir aşiretler konfederasyonunun adıdır.
Barzaniler: Dini liderlikten modern devlet inşasına
Makaleyi Paylaş

Nêçîrvan/Mesrur Barzani ikilisinin Kürdistan’ın başına geçmesi ile klasik olacak ama “yeni bir dönemde” başlamış oldu.

Barzaniler aslında neredeyse tam bir asırdır etkili oldukları alanları “eşbaşkanlık” sistemiyle yönetmektedirler.

Genelde iki kardeşin birlikte yönettiği Barzani geleneği ilk defa “amcaoğulları” sistemine evrilmiştir.

Şeyh Ahmed/Mele Mustafa ikilisi yerini iki kardeş olan Mesud/İdris ikilisine bırakmıştı.İdris’in erken ölümüyle tek başına kalan Mesud bu geleneksel yönetim biçimini uzun yıllar yeğeni Neçirwan ile birlikte yürüttükten sonra kendi yerine yeğenini,yeğenini yerine de oğlunu Kürdistan’ın başına geçirmiştir.

Buraya kadar anlatılanlar ilk bakışta ne kadar da “feodal” ve “gerici” görünmektedir değil mi?

Arkadaşlar İsveç’ten bahsetmiyoruz.

Mezopotamya’dan ve Kürdistan’dan bahsediyoruz.

Bu topraklarda “saygınlık”, “itibar”, “şan”, “şeref” bir günde oluşmuyor.

Siyasi liderlik ise mutlaka ve mutlaka geçmişin mirası üzerine kurulu olmadığında ya başarılı olmamaktadır veya kısa sürede etkisini yitirmektedir.

Şimdi bu bir asırlık yönetim geleneğinin kısa bir analizini yapalım.

Bakalım Barzaniler ne kadar feodal ve gericidirler.

İlk kuşak Barzaniler “dini liderlik” yaptılar.

1800’lerin sonunda Barzan mıntıkası merkezli dini yapılanma ve liderlik bir çok aşireti bir araya getirir.

Barzaniler tek bir aşiret değildir.

Barzaniler aslında bir aşiretler konfederasyonunun adıdır.

İsmini de aileden değil coğrafyadan alır.

İlk kuşak tekke/medrese ve diğer dini faaliyetlerle etrafında bir “müritlerden” oluşan bir topluluk kurar.

Bu müritler sadece Barzanilerden oluşmamıştır.

Osmanlıya karşı verilen savaşları bu ilk dini kuşağın organize ettiği “müritler” yürütmüştür.

Mürit varsa mutlaka Şeyh olmalıdır.

Onun için Barzanilerin ilk kuşağı bir “Şeyhler” kuşağıdır.

Bakın bu şeyhler Kürdistan’daki diğer şeyhlerin hepsiyle yakın ilişki geliştirmişler ve çoğunu da isyanlarına dahil etmeyi başarmışlardır.

1909/1913 yılları arasında Kürdistan’da çıkan isyanlar bu şeyhlerin isyanlarıdır.

O zamanın müritlerine günümüzün “peşmergeleri” veya “partizanları” veya “gerillaları” diyebilirsiniz.

Müritlik kavramı geniş bir kavram olduğu için aşiret yapılarının ve kan bağlarının ötesine sirayet edebilmektedir.

Yoğun dini inanç ve şeyhe mutlak “itaat” ise çıkan isyanların uzun soluklu olmasına ve günümüzdeki isyan geleneğinin oluşmasına yol açmıştır.

İkinci evre ise “politikleşme”, “partileşme” ve “siyasi liderlik” evresidir.Aynı zamanda “ordulaşma” dönemi olarak da kayıtlara geçmelidir bu dönem.

Barzani ailesi içerisinde şeyh olmayan ama “Mele” sıfatıyla anılan Mele Mustafa Barzani ise dini liderlikten ziyade bir “partizan” liderliği yapmıştır.

Partizan savaşının Kürdistan’daki ismi ise “peşmergedir.”

KDP kurulur ve aşiret konfederasyonu daha modern bir yöntem olan “particilik” ile yer değiştirir.

KDP kurulduğu dönemden günümüze kadar bir çok evreden geçmiştir.

Ünlü Sovyetler Birliği “sürgün yıllarında” Mele Mustafa bildiğimiz anlamda aslında bir “Kızıl liderdir.”

Abisi Şeyh Ahmed dini liderlikte ısrar eder ve yeni yönetim biçimine “ayak uyduramadığı” için tarihten silinir.

Ama bir dönem Ortadoğu’nun sayılı “komünist” partilerinden birisi olan I-KDP’si Sovyetlerden yediği kazıkların etkisiyle gittikçe merkez sağ bir partiye dönüşür.

Üçüncü evre ise; devletleşme evresidir.

Bu aşama büyük ölçüde Mesud/Nêçîrvan döneminde gerçekleşir.

Bu aşamanın en büyük sıkıntısı uzun yıllar süren KDP/YNK iç savaşları ve sonra bu sürece dahil olan PKK ile çekişmelerdir.

Devletleşme evresi Arap/Fars ve Türk devletlerinin yoğun baskıları sonucu istenilen seviyeye ve sonuca epey geç gelmesine rağmen tamamlanmıştır.

Son aşama ise; “modernleşme” aşaması olacaktır.

Bu aşamanın liderleri ise; Nêçîrvan/Mesrur ikilisi olacaktır.

Mesud daha çok bir “kanaat lideri” olarak onları gözetecek ama süreci bu ikili yürütecektir.

“Modernleşme” aşaması ilk günler itibariyle dünyada epey ilgi uyandırmış durumdadır.

Bakın bu dönemde Kürdistan “geleneksel” bir çok kabuğundan sıyrılacak/Arap etkisinden kurtulacak ve hızla kalkınacaktır.

Kalkınma sadece ekonomik alanda gerçekleşmeyecektir.

Toplumsal ilişkiler/kadının konumu/eğitim/ordu ve daha bir çok alanda Kürdistan Ortadoğu’nun “İsveç’i” olma yolunda ilerleyecektir.

4.Kuşak Barzaniler geçmişin mirasından da yararlanarak modern bir Kürdistan inşa edeceklerdir.

Diplomasi/ eğitim/tarım/üretim ve insan hakları alanında çok büyük mesafeler hep bu kuşak tarafından organize edilecektir.

İkisi de genç, eğitimli ve yüzleri Batıya dönüktür.

Şimdi anlaşıldı mı bir asırlık gelenek…

Öyle klasik kavramlarla hemen “aşiretçilik”, “feodalizm” diyerek bir asırlık mücadele geleneğini “gericilik” olarak yaftalamak çok kolaydır.

Bir asır önce şeyh ve mürit lazımdı onlar yapılması gerekeni yaptılar.

Parti lazım oldu o da yapıldı.

Gerilla taktikleri ve partizan savaşı lazımdı o da yapıldı.

Yönetim mekanizması kurmak gerekiyordu devletleşmeyle birlikte o da yapıldı.

Şimdi sıra devleti modern bir inşa sürecine sokmak olacak emin olun o da yapılacak.

10 veya 20 sene sonra başka şeyler konuşacağız.

Mesud Barzani nasıl devletleşmeyle misyonunu yerine getirip kenara çekildiyse 4.Kuşak Barzaniler de modernleşmeyle misyonlarını tamamlayıp bir kenara çekileceklerdir.

Ama bir asırlık Kürdistan mücadeleleri hep saygıyla anılacaktır.

Bu makale toplam: 8456 kişi tarafından görüldü.
Son Güncellenme:00:12:17

Son Makaleler

Kürdistan Silikon Vadisi (Kürdistan Ekonomisine Giriş) Sırdaki Hedef Kutsal Topraklar!.. Good Bye İran Yer Sofrası Diplomasisi Kürdistan Sağ’a Kaymalı Siz hala Türkiyelileştiremediklerimizden misiniz? Kürt İmparatorlukları 4- Mitanniler Kürt İmparatorlukları... Urartular (Dağların Efendileri) 'Ekmek soğan' ( Nan-u Pivaz) ve Kürdistan Kürt imparatorlukları 2 : Asur İmparatorluğu (İmparatorlukları) Kürt İmparatorlukları 1- Hattilerin ülkesi (Hititler) Halep ordaysa Piramitler de Batman'dadır! Kürdistan Piramitleri, Mısır uygarlığının Kürdistan kökeni ve Kutsal Kase efsanesi Kerkük’ten Efrin’e Efrin’den İdlib’e.. Kimi kime şikayet edeceksin! Kerkük Feminizm Fırsatçıları Beyrut Irak Seçimlerinin 'Belirleyici' Unsuru Kürtler Olacaktır Aşk Bizi Tüketirken Arı kovanına çomak sokmak … Ya Devlet Başa, Ya Kuzgun Leşe! Yunan Medeniyetinin Kökeni Kürt Medeniyetidir Tarih Kürdistan’dan Başlar!. . Peşmerge Generali Şerefani 'Bağımsızlık Referandumunda Tarafız' Arapların Çöküşü Seyyah, filozof, entelektüel, hümanist Mardin’li peygamber Mani ve Manicilik dini Kürt peygamberi Zerdüşt ve Zerdüşlük Kürdistan’ın gizemleri ve Kutsal emanetler Bağımsızlık için referandum gerekli midir? Kürdün Ateşle İmtihanı (Referandumlarla) Kürdistan’a Sefer Olur Zafer Olmaz !... Soylu, Efsanevi bir Lider ve Oğlu Kürtlerin İmajı Ne Olmalıdır? Kehanetler ve Kürdistan Savaşları Kürdistan’ın Lanetleri !.. Başkomutan Barzani General Şerefani: Ortadoğu barışının anahtarı, Kurdistan’ın özgürleşmesidir Yıldızın Parladığı An ‘Kürdistan Genişlerken’ Sürgün!... Vurun Kürt Uşağı Namus Günüdür!.. Kürdistan için İftar (Bağımsızlık) Vakti Pax Kürdistan'a (Kürdistan Barışı) Ne Şam’ın Şekeri Ne de Arabın Yüzü!.. Kaçın Kürtler Geliyor!.. Özgür Kürdistan’da Bağımsızlık Savaşı Kürdistan Sendromu (2) Kürdistan Sendromu (1) Türkiyelileşmek mi Kürdistanlılaşmak mı? Bütün sorun burada Bağımsızlık Yolunda Başkan Barzani’nin Elini Güçlendirelim Dağ Dağa Kavuşmaz Ama Kürdistanlılar Her Dağda Newroz Ateşi Yakar Merhaba Kürdistan Kampanyası Kürdistan’a borç ödeme zamanı Birimiz Dördümüz, Dördümüz Birimiz Kampanyası Koruyucu Vatan Kürdistan De Facto Kürdistan Kürtlerle Türkler Arasındaki Aşılamaz Farklar (Duvarlar) Bağımsız Kürdistan’ın Yaşama Şansı Var mıdır? Kürdistan Bağımsızlık Bildirgesi İleri Karakol mu? Özgürlüklerin Toprağı mı? Dünyada 'Mülteciler' Kürdistan’da 'Mülksüzteciler' Kürdistan Peşcepheleri (Peşmergeleri) Kürd-Çar-Stan Diplomasi Dehası Başkan Barzani ArmeKürdistan Tarih Tekerrürden İbarettir! Doğu Cephesi'nde Değişen Bir Şey Yok! PeşKurdistan Savunma Gücünden Kürdistan’ı Kurma Gücüne Doğru 'PEŞMERGE' Cepheler ve Cephe Gerisi Savaşları - 3 Cepheler ve Cephe Gerisi Savaşları - 2 Cepheler ve Cephe Gerisi Savaşları - 1 Mezra Kürdistan (MezoKurdiya) Kürdistan Emin Ellerde Vasiyet…Vasiyet…Vasiyet!.. Hayalden Gerçeğe Dönüşen KURDISTAN Kürt Sorunundan Kürdistan Davasına mı? Kürd Sorunu Sil Baştan Kardeşlik Yapay, Ölümler Gerçek Türkler Neden Çıldırdı? Kurd-1-stan Kürtleri Ölümcül Kardeşlik Masalı Haydi Hep Birlikte Haddimizi Aşalım! Çözüm Süreci Çökmüştür! Bağımsız Kürdistan Kapıdadır Kürdistan'ı hep birlikte inşa etmeliyiz Kardeşlik edebiyatını geçiniz KURD-BİR-STAN mümkün mü? Ortadoğu'nun 'Kürdistan' Doğum Sancısı Hewler, Yüreğimin Başkenti Ben ve Ülkem Bağımsız Kürdistan'a Doğru Birlik Olmanın Neresindeyiz Konuşamayan, Yalnızlığa İtilen Kadınlar Halklar; Habil ve Kabil'den bu yana ''Kardeş'' Olamadılar. Kalbimizdeki Kürdistan dilimize neden bu kadar uzak? Güney'in Yükselen Bağımsızlık Mücadelesi Engellenemez Kürd Kadınının Eşi Görülmemiş Kahramanlığı Durun Siz Kardeşsiniz Varlığımız Yüce Türk Varlığına Armağan Olamadı Kürdlerle Türkler Kardeş Olmak İstiyor mu? Hayır, Kardeş Falan Değiliz! Hani Kardeştik? Taklit Hayatlar UNESCO Kürdleri Koruma Altına Alsın.. Acilen! Kürdistan Devletleşecek! Ne Olacak Bu Halimiz? Kürtlerin Genetik Yapısını Bozuyorlar!... Her şey yerli yerindeydi, ama bütün canlılar ölmüştü - Halepçe Kürdistan ve Birlik Sorunu Sahte Feministler Kürd Kadını Efsaneleşirken Dünyanın Koruyucu Tabakası Peşmergeler Peşmerge Onurumuz ve Özgürlüğümüzdür Halkımız Ulusal Kongre İstiyor Kürd Halkı Devletleşme Yolunda Kurnaz Türkler ve Aptal Kürtler Kürdler Devletleşmek Zorunda Neden Uluslaşamıyoruz?